Gdy przebijesz oponę w Ducato, koło zapasowe nie czeka w bagażniku, lecz pod tylną częścią podwozia. Pokażę, jak bezpiecznie opuścić je z mechanizmu, odłączyć od uchwytu i przygotować do wymiany, a także co zrobić, gdy zapieczona wciągarka nie chce współpracować.
Najważniejsze informacje przed opuszczeniem koła w Ducato
- Koło zapasowe znajduje się zwykle pod tylną częścią samochodu i jest opuszczane stalową linką.
- Potrzebujesz fabrycznego klucza, korbki oraz przedłużki z zestawu narzędzi.
- Mechanizm opuszcza się, obracając korbkę w lewo, przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.
- Nie używaj rury, udaru ani dużej grzechotki. Możesz uszkodzić przekładnię wciągarki.
- Przed pracą zabezpiecz samochód na płaskim podłożu, zaciągnij hamulec i zastosuj klin pod koło.
Gdzie znajduje się koło i jak rozpoznać właściwy mechanizm
W większości Fiatów Ducato koło zapasowe leży w stalowym koszu pod podłogą, w tylnej części pojazdu. Utrzymuje je wciągarka z linką i uchwytem, a nie zwykła śruba dostępna od strony kabiny. To rozwiązanie oszczędza miejsce w przestrzeni ładunkowej, ale po kilku zimach może mocno zabrudzić się solą, błotem i rdzą.
W Ducato generacji 244 oraz w modelach X250 i X290 punkt obsługi mechanizmu może wyglądać nieco inaczej. W furgonie najczęściej trzeba otworzyć tylne drzwi, czasem aż do kąta 180 stopni, i wyjąć zaślepkę z otworu w tylnej części nadwozia. W wersjach kabinowych dostęp bywa umieszczony przy prawym tylnym nadkolu.
| Wersja Ducato | Typowy dostęp do mechanizmu | Na co uważać |
|---|---|---|
| 244, starsze furgony | Otwór po otwarciu tylnych drzwi | Zaślepka może być zabrudzona lub zapieczona |
| X250, lata 2006-2014 | Tylne drzwi albo prawe tylne nadkole | Linka i przekładnia często korodują |
| X290, od 2014 roku | Zależnie od nadwozia, zwykle prawa tylna część pojazdu | Kampery i zabudowy mogą mieć zmodyfikowany uchwyt |
Przed rozpoczęciem pracy sprawdź, czy pod samochodem rzeczywiście znajduje się fabryczne koło. Niektóre wersje, szczególnie kampery i pojazdy z zabudową specjalną, mają uchwyt dodatkowy albo koło przeniesione w inne miejsce. Instrukcja obsługi konkretnego rocznika ma tu pierwszeństwo przed ogólnym opisem.
Co przygotować, zanim zaczniesz opuszczanie
Ja zawsze zaczynam od zabezpieczenia miejsca, nawet jeśli zamierzam tylko wyjąć koło. Samo opuszczanie zapasu zwykle nie wymaga podnoszenia auta, ale przy przebitej oponie i tak będziesz pracować obok jezdni. Włącz światła awaryjne, ustaw trójkąt ostrzegawczy, załóż kamizelkę i zatrzymaj samochód na twardym, możliwie równym podłożu.
- zaciągnij hamulec postojowy i wyłącz silnik,
- włącz pierwszy bieg albo bieg wsteczny,
- podłóż klin pod koło po przekątnej względem uszkodzonego,
- przygotuj klucz do kół, korbkę i przedłużkę,
- weź rękawice oraz latarkę, ponieważ mechanizm znajduje się pod zabrudzoną podłogą.
Jeśli koło zapasowe jest mocno wsunięte pod tylną belkę i nie ma wystarczającego prześwitu, można unieść pojazd zgodnie z fabrycznymi punktami podparcia. Nie wchodź jednak pod samochód oparty wyłącznie na podnośniku. Do wyjęcia zapasu nie powinno być potrzeby wsuwania całego ciała pod auto.
Nie zastępuj fabrycznej korbki długą rurą ani kluczem udarowym. Wciągarka ma sprzęgło zabezpieczające, ale nadmierna siła może uszkodzić zębatkę, gwint lub samą linkę. To drobiazg, który potrafi zamienić prostą czynność w naprawę wykonywaną już przez mechanika.
Jak opuścić koło zapasowe krok po kroku
Gdy masz już dostęp do punktu obsługi, złóż narzędzia zgodnie z kształtem gniazda. W zależności od wersji używa się klucza do kół połączonego z przedłużką i korbką. Włóż końcówkę dokładnie w śrubę napędu wciągarki, aby nie wyrobić gniazda.
- Otwórz tylne drzwi lub podejdź do prawego tylnego nadkola, zależnie od wersji nadwozia.
- Wyjmij zaślepkę, jeśli zasłania otwór mechanizmu.
- Włóż przedłużkę i korbkę do gniazda wciągarki.
- Obracaj korbkę w lewo, czyli przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.
- Kontynuuj obracanie, aż linka całkowicie się rozwinie, a koło oprze się na podłożu.
- Wysuń koło spod samochodu i dopiero wtedy odłącz je od uchwytu.
Na początku obrót może wymagać nieco większego nacisku, ale ruch powinien pozostać płynny. W instrukcjach Ducato punkt końcowy może być sygnalizowany wyraźnym zwiększeniem oporu albo zadziałaniem sprzęgła. Nie kręć dalej po osiągnięciu końca, bo właśnie wtedy najłatwiej przeciążyć mechanizm.
Jeżeli koło nie opada mimo obracania korbką, nie szarp za nie z całej siły. Sprawdź, czy narzędzie weszło do końca, czy linka nie jest napięta pod kątem i czy pod kołem nie zalega lód albo twarde błoto. W praktyce często pomaga lekkie poruszenie kołem na boki, ale bez wkładania rąk w miejsce, w którym może nagle opaść kosz.
Jak odłączyć koło od kosza i wyjąć je spod auta
Po całkowitym rozwinięciu linki koło nadal pozostaje połączone z uchwytem. Trzeba wysunąć je poza obrys samochodu, najlepiej chwytając za bieżnik, a potem odkręcić pokrętło lub uchwyt centralny. W niektórych odmianach element trzeba przechylić i przeprowadzić przez otwór w feldze.
Koło stalowe
W typowej feldze stalowej uchwyt przechodzi przez centralny otwór i po odkręceniu można go odsunąć. Nie ciągnij za samą linkę. Jeśli uchwyt jest zabrudzony, oczyść go szczotką i poruszaj nim stopniowo, zamiast wyginać stalowy element.
Przeczytaj również: Ile kosztuje założenie centralnego zamka? Sprawdź, co wpływa na cenę.
Koło z obręczą aluminiową
Wersje z felgami aluminiowymi mogą wymagać specjalnego zestawu do ponownego zamocowania uszkodzonego koła. Fabrycznie stosuje się wtedy dodatkową obejmę, specjalne śruby i klucz imbusowy. Nie próbuj wciskać zwykłego uchwytu na siłę w felgę aluminiową, bo można uszkodzić powierzchnię obręczy albo źle zabezpieczyć koło pod podwoziem.
Jeśli wyjmujesz tylko sprawne koło zapasowe, odłóż kosz i uchwyt w bezpieczne miejsce. Jeżeli od razu wymieniasz koło, najpierw poluzuj śruby uszkodzonego koła, gdy samochód jeszcze stoi na ziemi. Dopiero później użyj podnośnika w fabrycznym punkcie podparcia.
Co zrobić, gdy wciągarka jest zapieczona albo linka nie działa
Najczęstszym problemem nie jest samo koło, lecz korozja mechanizmu pod podłogą. Dotyczy to szczególnie samochodów, w których koło zapasowe nie było opuszczane przez wiele lat. Rdza może zablokować gwint, stalową linkę albo hak utrzymujący kosz.
Najpierw przerwij obracanie, jeśli korbka zaczyna przeskakiwać. Sprawdź, czy gniazdo nie jest zabrudzone i czy przedłużka znajduje się w osi mechanizmu. Możesz oczyścić dostępne elementy szczotką oraz zastosować preparat penetrujący na zewnętrzne połączenie, odczekać kilkanaście minut i spróbować ponownie małymi ruchami.
- Nie używaj klucza udarowego ani długiej rury.
- Nie podważaj linki łomem.
- Nie odcinaj jej bez wcześniejszego podparcia koła.
- Nie wchodź pod pojazd, jeśli stoi tylko na podnośniku.
Jeżeli linka jest postrzępiona, zerwana lub zablokowana w pozycji naprężonej, najbezpieczniejsza będzie pomoc drogowa. Próba przecięcia napiętej linki może spowodować gwałtowne opadnięcie ciężkiego koła. Koszt wymiany wciągarki zależy od wersji i części, dlatego na poboczu lepiej skupić się na bezpiecznym usunięciu awarii niż na improwizowanej naprawie.
Jak zamocować koło po wymianie
Po założeniu zapasowego koła uszkodzone koło trzeba umieścić z powrotem w koszu. Przykręć je do uchwytu, upewnij się, że linka nie jest skręcona, i zacznij obracać korbką w prawo. Koło powinno równomiernie unosić się do podłogi, bez przechylania na jedną stronę.
Kręć do momentu, w którym koło mocno oprze się o gniazdo. W nowszych Ducato prawidłowe zablokowanie może potwierdzać oznaczenie widoczne w okienku mechanizmu. Nie dociskaj go na siłę po zadziałaniu sprzęgła, ponieważ można zerwać linkę lub uszkodzić przekładnię.
Po opuszczeniu samochodu dokręć śruby koła zgodnie z instrukcją konkretnej wersji. Najlepiej użyć klucza dynamometrycznego, ponieważ moment dokręcania zależy od zastosowanej felgi i śrub. Sprawdź też ciśnienie w zapasie oraz ograniczenia prędkości zapisane na jego boku lub w dokumentacji pojazdu.
Nie odkładaj kontroli mechanizmu na później. Po zamocowaniu koła obejrzyj linkę, hak i kosz, usuń błoto oraz zabezpiecz metalowe elementy środkiem antykorozyjnym. Ja zalecam opuścić i podnieść zapas co najmniej raz w roku, najlepiej przed sezonem zimowym. Kilka minut kontroli może oszczędzić nerwów podczas kolejnej awarii.
Sprawdź te drobiazgi, zanim ruszysz dalej
- Upewnij się, że koło jest uniesione równo i nie stuka o podwozie.
- Schowaj korbkę, przedłużkę, podnośnik i klucz w ich fabryczne miejsca.
- Po wymianie sprawdź ciśnienie w zamontowanym kole przy najbliższej okazji.
- Jeśli zapas jest dojazdowy, traktuj go jako rozwiązanie tymczasowe i napraw uszkodzoną oponę.
Najkrótsza odpowiedź na pytanie, jak zdjąć koło zapasowe w Fiacie Ducato, brzmi: otworzyć właściwy dostęp, użyć fabrycznej korbki, obracać ją w lewo do pełnego opuszczenia, a potem odłączyć uchwyt od felgi. Najważniejsze są jednak nie same obroty, lecz zabezpieczenie samochodu, brak nadmiernej siły i kontrola mechanizmu przed ponowną jazdą.
