Gdy koło zapasowe leży luzem w bagażniku, podczas gwałtownego hamowania może przesunąć się, uszkodzić tapicerkę albo uderzyć w inne elementy auta. Pytanie, jak zamocować koło zapasowe w bagażniku, sprowadza się więc do wyboru stabilnego punktu mocowania, właściwego ułożenia koła i kontroli, czy cały zestaw nie poluzuje się w czasie jazdy.
Bezpieczne koło nie przesuwa się ani o centymetr
- Najlepsza opcja to fabryczna wnęka i śruba mocująca z nakrętką.
- Gdy brakuje uchwytu, sprawdzi się pas transportowy z napinaczem przypięty do solidnych punktów.
- Koło układaj nisko i możliwie blisko osi samochodu, a cięższe przedmioty trzymaj osobno.
- Nie wystarczy pokrowiec, mata antypoślizgowa ani kilka luźnych przedmiotów opartych o oponę.
- Po każdym załadunku sprawdź, czy koło nie obraca się i nie przesuwa po podłodze bagażnika.
Zacznij od fabrycznej wnęki i punktu mocowania
W wielu samochodach koło zapasowe powinno leżeć we wnęce pod podłogą bagażnika. W środku znajdziesz zwykle gwintowany trzpień, śrubę z pokrętłem albo nakrętkę motylkową. To rozwiązanie jest najpewniejsze, bo zostało dopasowane do konkretnego modelu, rozmiaru koła i kształtu podłogi.
Najpierw wyjmuję podłogę bagażnika i sprawdzam, czy wnęka jest sucha, czysta oraz wolna od luźnych narzędzi. Koło układam zgodnie z oznaczeniami producenta, zazwyczaj felgą do dołu, a potem przeprowadzam śrubę przez centralny otwór felgi. Nakrętkę dokręcam ręcznie, lecz zdecydowanie. Nie trzeba używać przedłużki ani siły, która mogłaby uszkodzić gwint.
- Opróżnij wnękę i usuń piasek, wodę oraz drobne przedmioty.
- Ułóż koło w pozycji wskazanej w instrukcji samochodu.
- Załóż element centrujący lub podkładkę, jeśli występuje.
- Wkręć śrubę i dokręć ją do momentu, w którym koło przestaje się poruszać.
- Poruszaj kołem rękami i sprawdź, czy nie ma luzu.
Jeżeli fabryczna śruba zaginęła, nie zastępuj jej przypadkowym prętem, długą śrubą czy zwykłą nakrętką z garażu. Gwint, długość i średnica muszą pasować do punktu w podłodze. Zamienny element zwykle kosztuje kilkadziesiąt złotych, więc oszczędność na przypadkowym mocowaniu nie ma większego sensu.
Gdy nie ma fabrycznego uchwytu, zastosuj pas
W samochodach bez wnęki, po montażu instalacji LPG albo przy przewożeniu dodatkowego pełnowymiarowego koła najpraktyczniejszy będzie pas transportowy z napinaczem. Wybierz model z metalową klamrą, szerokością co najmniej około 25 mm i oznaczoną wytrzymałością. Do zwykłego koła osobowego nie potrzebujesz przemysłowego pasa do kilku ton, ale cienka gumka czy linka bagażowa to za mało.
Koło połóż płasko na podłodze, najlepiej możliwie blisko oparcia tylnej kanapy. Przełóż pas przez środek felgi lub przez koło w taki sposób, aby obejmował je od góry i dociskał do podłogi. Haki przypnij do fabrycznych uchwytów bagażnika, a nie do plastikowych zaczepów osłony czy siatki.
- Ustaw koło na stabilnej, równej powierzchni.
- Poprowadź pas przez centralny otwór felgi albo wokół opony.
- Sprawdź, czy taśma nie opiera się o ostrą krawędź felgi.
- Zaczep ją w dwóch solidnych punktach po przeciwnych stronach bagażnika.
- Naciągnij pas tak, aby koło nie mogło się obrócić ani unieść.
Po zapięciu przejedź dłonią po całym pasie. Nie powinien być skręcony, postrzępiony ani przygnieciony. Napięcie ma stabilizować koło, a nie zgniatać oponę. Jeśli po kilku kilometrach taśma wyraźnie się poluzuje, trzeba zmienić sposób prowadzenia pasa albo użyć dodatkowego punktu mocowania.
Ułóż koło tak, aby nie pogorszyć prowadzenia auta
Samo przywiązanie koła nie rozwiązuje wszystkiego. Pełnowymiarowe koło często waży około 15-25 kg, dlatego najlepiej umieścić je nisko i blisko osi wzdłużnej samochodu. Nie kładź go wysoko na bagażach i nie opieraj o klapę, ponieważ przy skręcie ciężar może zmienić położenie auta.
W sedanie koło zwykle najlepiej leży płasko w bagażniku. W kombi lub SUV-ie można rozważyć ustawienie pionowe przy bocznej ściance, ale tylko wtedy, gdy ściana ma solidne punkty kotwiczenia. Pionowe koło musi być przypięte co najmniej jednym pasem w poprzek, a najlepiej dwoma pasami, które ograniczają przechylenie w obie strony.
| Rozwiązanie | Największa zaleta | Ograniczenie |
|---|---|---|
| Fabryczna wnęka i śruba | Najlepsze dopasowanie do auta | Wymaga właściwego elementu mocującego |
| Pas z napinaczem | Uniwersalność i niski koszt | Potrzebuje solidnych uchwytów |
| Pokrowiec z rzepem | Chroni wnętrze przed brudem | Sam nie zabezpiecza ciężkiego koła podczas kolizji |
| Mata antypoślizgowa | Ogranicza przesuwanie na krótkim odcinku | Nie zastępuje mechanicznego mocowania |
Przy okazji nie zasłaniaj kołem apteczki, trójkąta ostrzegawczego ani narzędzi potrzebnych do wymiany koła. Jeżeli przewozisz także bagaże, cięższe rzeczy ustaw nisko, a drobne przedmioty umieść w zamkniętych schowkach. Koło powinno być osobno zabezpieczonym ładunkiem, nie klinem dla walizek.
Najczęstsze błędy przy mocowaniu koła
Najczęściej spotykam się z przekonaniem, że ciężkie koło samo z siebie pozostanie na miejscu. To złudne poczucie bezpieczeństwa. Przy ostrym hamowaniu nawet kilkanaście kilogramów może przesunąć się z dużą siłą, dlatego przepisy wymagają zabezpieczenia ładunku przed zmianą położenia i nadmiernym hałasem.
- Luźne koło pod podłogą - panel bagażnika nie jest uchwytem i może pęknąć.
- Elastyczna linka zamiast pasa - ogranicza przemieszczanie, ale zwykle nie utrzyma koła przy mocnym hamowaniu.
- Pas przypięty do plastiku - plastikowy zaczep może wyrwać się razem z mocowaniem.
- Zbyt mocne dokręcenie - można uszkodzić gwint albo odkształcić element felgi.
- Brak kontroli po załadunku - inne bagaże mogą nacisnąć na klamrę i zwolnić napięcie.
Nie stosowałbym też samej maty gumowej jako głównego zabezpieczenia. Jest przydatna, bo ogranicza hałas i ślizganie, lecz działa tylko na podłodze o dobrym tarciu. Nie zatrzyma koła podczas zderzenia, jeśli nie ma śruby, pasa albo innego mechanicznego uchwytu.
Jak sprawdzić mocowanie przed ruszeniem
Kontrola zajmuje mniej niż minutę, a pozwala wychwycić większość problemów. Chwyć koło obiema rękami i spróbuj przesunąć je wzdłuż oraz w poprzek bagażnika. Dopuszczalna jest minimalna praca gumy czy pasa, ale koło nie powinno zmieniać położenia ani stukać.
Sprawdź też, czy pokrywa bagażnika zamyka się bez nacisku i czy koło nie podnosi podłogi. Jeżeli pas przechodzi przez krawędź felgi, warto podłożyć materiał ochronny, aby nie przeciąć taśmy. Po pierwszej jeździe, szczególnie po nierównej drodze, dobrze ponownie skontrolować napięcie.
W przypadku dojazdówki pamiętaj o ograniczeniach zapisanych na jej boku. Często obowiązuje limit 80 km/h, ale decydują oznaczenia konkretnego koła i instrukcja samochodu. Takie koło służy do dojechania do wulkanizatora, a nie do wielodniowej jazdy z pełnym obciążeniem.
Dobre mocowanie zaczyna się od prostego testu
Najbezpieczniejszy układ jest prosty: fabryczna wnęka, dopasowana śruba i koło dociśnięte do podłogi. Jeśli samochód nie ma takiego rozwiązania, użyj pasa z napinaczem, przypiętego do metalowych uchwytów. Po zamknięciu bagażnika koło ma być nieruchome, nisko ułożone i łatwe do wyjęcia, gdy rzeczywiście będzie potrzebne.
Przed dłuższą trasą sprawdź także ciśnienie w zapasowym kole, stan podnośnika i klucza do kół. Sama obecność zapasówki nie wystarczy, jeśli opona jest nienapompowana albo narzędzie nie pasuje do śrub. Taka krótka kontrola może oszczędzić dużo nerwów, zwłaszcza gdy awaria przydarzy się nocą lub poza miastem.
